چغندرقند یکی از سودآورترین و در عین حال حساسترین محصولات زراعی است که موفقیت در کشت آن، مستقیماً به مدیریت تغذیه گره خورده است. برای یک کشاورز پیشرو، تنها سبز شدن مزرعه کافی نیست؛ هدف نهایی رسیدن به بالاترین تناژ چغندرقند در هکتار همراه با عیار قند بالای ۱۶ درصد است. در این مقاله تخصصی، با بررسی مراحل رشد چغندر قند، به معرفی بهترین کود برای رشد چغندرقند و راهکارهای طلایی شرکت آباد بایر جام سید برای غلبه بر چالشهای این مسیر میپردازیم.
نیازسنجی تغذیهای؛ چغندرقند در هر مرحله به چه چیزی نیاز دارد؟
برای اینکه بدانیم بهترین کود برای رشد چغندرقند چیست، باید بدانیم این گیاه در هر لحظه از زندگی خود چه هدفی را دنبال میکند.
۱. مرحله استقرار و توسعه ریشه اصلی
در ۳۰ روز اول پس از کاشت، گیاهچه تمام توان خود را صرف نفوذ ریشه در اعماق خاک میکند. هرگونه ضعف در این مرحله، باعث ایجاد ریشههای دوشاخه و ضعیف میشود.
- نیاز اصلی: فسفر و کلسیم.
- راهکار: استفاده از کودهای فسفاته تتاکو برای تحریک ریشهزایی اولیه.
۲. مرحله رشد رویشی و پوشش سطح زمین
در این مرحله، گیاه باید برگهای پهن و سبز تیره تولید کند. برگها در واقع “کارخانههای قندسازی” گیاه هستند.
- نیاز اصلی: نیتروژن و ریزمغذیها.
- کود پیشنهادی: مصرف کنترل شده کود سفید برای چغندر قند (اوره) در این مرحله ضروری است.
۳. مرحله غدهدهی و ذخیرهسازی (حیاتیترین فاز)
از حدود روز ۶۰ تا ۹۰، رشد برگها کند شده و انرژی گیاه به سمت غده سرازیر میشود.
- نیاز اصلی: پتاسیم و بور.
- راهکار: استفاده از کود سولوپتاس برای چغندر جهت انتقال مواد قندی.
علت رشد نکردن چغندرقند؛ چرا غدهها بزرگ نمیشوند؟
اگر مزرعه شما با وجود آبیاری، رشد مطلوبی ندارد، باید به دنبال علت رشد نکردن چغندر قند در لایههای زیرین باشید.
الف) سفتی خاک و وجود لایه سخت
چغندر یک گیاه غدهای است. اگر خاک فشرده باشد، ریشه توانایی انبساط ندارد. در این حالت غدهها بدشکل و کوچک میمانند.
ب) عدم تعادل در مصرف نیتروژن
استفاده بیش از حد از کود اوره برای چغندر در زمان نامناسب، باعث میشود گیاه تمام انرژی خود را صرف تولید برگ کند و از رشد غده غافل شود. در واقع گیاه “فریب” میخورد و فکر میکند باید فقط رشد قد داشته باشد.
ج) کمبود عناصر ریزمغذی (به ویژه بور و آهن)
کمبود بور باعث بیماری “قلب سیاه” در چغندر میشود که در آن مرکز غده سیاه شده و رشد آن متوقف میگردد. همچنین فقر آهن باعث زردی برگها و کاهش شدید فتوسنتز میشود. استفاده از کود آهن برای چغندر قند تتاکو در این مرحله یک ضرورت است.
بررسی تخصصی بهترین کود برای رشد چغندرقند
تغذیه هوشمندانه یعنی دادنِ آنچه گیاه میخواهد در زمانی که به آن نیاز دارد. محصولات تتاکو با فرمولاسیون پیشرفته، این تعادل را برقرار کردهاند.
۱. هیومیک اسید برای چغندرقند؛ معمار خاک
قبل از هر کودی، خاک باید آماده جذب باشد. هیومیک اسید برای چغندرقند با اصلاح ساختار فیزیکی خاک، نفوذپذیری ریشه را افزایش داده و مواد مغذی قفل شده در خاک را آزاد میکند. این ماده باعث میشود ریشه چغندر تا عمق بیشتری نفوذ کرده و در برابر تنشهای کمآبی مقاوم شود.
۲. کود سولوپتاس برای چغندر؛ افزایشدهنده عیار و وزن
پتاسیم فرمانده انتقال مواد در گیاه است. کود سولوپتاس برای چغندر تتاکو (با فرمول ۴۳-۳-۱۲) با حلالیت ۱۰۰ درصد، باعث میشود قند تولید شده در برگها به سرعت به غده منتقل شود. این کار نه تنها وزن غده را بالا میبرد، بلکه درصد عیار قند را نیز به طور چشمگیری افزایش میدهد.
۳. ریزمغذیهای کامل (میکروفول تتاکو)
برای جلوگیری از اختلالات آنزیمی، چغندر به منگنز، روی و بور نیاز دارد. محصولات میکروفول تتاکو به دلیل کلات بودن، حتی در خاکهای قلیایی ایران نیز به راحتی توسط گیاه جذب میشوند.
زمان مصرف کود پتاس برای چغندر؛ کی و چگونه؟
یکی از سوالات پرتکرار کشاورزان، زمان مصرف کود پتاس برای چغندر است. پتاسیم نباید فقط در یک مرحله داده شود.
- پایه: بخشی از پتاسیم باید به صورت سولفات پتاسیم گرانول قبل از کاشت در زمین استفاده شود.
- میانه فصل: زمانی که غدهها به اندازه یک گردو شدند، مصرف سولوپتاس را شروع کنید.
- پایان فصل: ۳۰ روز قبل از برداشت، آخرین نوبت پتاسیم بالا برای تثبیت عیار قند باید مصرف شود.
راهکارهای عملی برای افزایش تناژ چغندر قند
دستیابی به تناژ چغندر قند در هکتار بالای ۱۰۰ تن (که در مزارع نمونه کشوری دیده میشود) با رعایت این نکات ممکن است:
- مدیریت آبیاری: چغندر به غرقابی شدن حساس است. آبیاری قطرهای بهترین گزینه برای کنترل رطوبت و جلوگیری از پوسیدگی ریشه است.
- کاشت به موقع: دیر کاشتن باعث میشود گیاه با سرمای پاییز مواجه شده و فرصت ذخیره قند را از دست بدهد.
- استفاده از محرکهای رشد: اسیدهای آمینه تتاکو در زمان سمپاشی، استرس ناشی از سموم را از روی گیاه برداشته و سرعت رشد را حفظ میکنند.
جدول جامع مراحل کوددهی و مراحل رشد چغندر قند
در این جدول، برنامه پیشنهادی تتاکو برای یک هکتار چغندرقند با هدف حداکثر باردهی تنظیم شده است:
| مرحله رشد گیاه | نوع کود و محصول پیشنهادی | روش مصرف | هدف از مصرف |
| قبل از کاشت | سوپرفسفات تریپل + هیومیک اسید | خاکی / آبیاری | ریشهزایی و اصلاح بستر |
| ۶ تا ۸ برگی | ۲۰-۲۰-۲۰ تتاکو + میکروفول | محلولپاشی | تقویت عمومی و رفع زردی |
| پوشش کامل زمین | ۱۰-۱۰-۳۱ تتاکو (ازت بالا) | کود آبیاری | افزایش سطح فتوسنتز |
| شروع غدهدهی | ۳۶-۱۲-۱۲ تتاکو + بور | کود آبیاری | تحریک غدهزایی |
| توسعه غده | سولوپتاس تتاکو (۴۳-۳-۱۲) | کود آبیاری | افزایش وزن و حجم غده |
| یک ماه به برداشت | سولوپتاس + پتاسیم مایع | کود آبیاری | افزایش نهایی عیار قند |
کود اوره برای چغندر؛ دوست یا دشمن؟
کود اوره برای چغندر مانند یک تیغ دو لبه است. اگر در ابتدای فصل استفاده شود، رشد را تسریع میکند. اما اگر بعد از ماه تیر مصرف شود، عیار قند را به شدت کاهش داده و باعث جذب ناخالصیها در غده میشود. توصیه متخصصان آباد بایر، جایگزینی بخشی از اوره با کودهای ترکیبی ازت بالا مانند ۱۰-۱۰-۳۱ تتاکو است که تعادل بهتری را در گیاه ایجاد میکند.
۱. بهترین کود برای رشد غده چغندر چیست؟
بدون شک کودهای پتاس بالا مانند سولوپتاس تتاکو و ترکیباتی که دارای عنصر بور هستند، بهترین گزینهها برای درشت شدن و سفت شدن غده چغندر محسوب میشوند.
۲. علت رشد نکردن چغندرقند در خاکهای شور چیست؟
در خاکهای شور، فشار اسمزی اجازه جذب آب و عناصر را به ریشه نمیدهد. در این شرایط استفاده از هیومیک اسید تتاکو و ضدشورها تنها راه بازگرداندن گیاه به چرخه رشد است.
۳. تناژ چغندرقند در هکتار به طور متوسط چقدر است؟
میانگین کشوری حدود ۴۵ تا ۵۵ تن است، اما با اجرای دقیق جدول کود دهی چغندر قند و استفاده از محصولات باکیفیت، دستیابی به رکورد ۸۰ تا ۱۰۰ تن کاملاً امکانپذیر است.
۴. زمان مصرف کود پتاس برای چغندر در آبیاری بارانی چگونه است؟
در سیستمهای بارانی، باید از کودهای کاملاً محلول مانند سولوپتاس تتاکو استفاده کرد تا نازلها دچار گرفتگی نشوند و کود به طور یکنواخت به تمام مزرعه برسد.
۵. آیا کود آهن برای چغندر قند ضروری است؟
بله، چغندر گیاهی است که به کمبود آهن حساس است. زرد شدن فاصله بین رگبرگها نشانه فقر آهن است که باعث افت شدید عملکرد میشود. محلولپاشی کود آهن کلاته تتاکو این مشکل را سریعاً رفع میکند.
نتیجهگیری؛ برداشت شیرین با مدیریت هوشمندانه
دستیابی به بالاترین سطح عملکرد در کشت چغندرقند، مستلزم عبور از روشهای سنتی و حرکت به سمت تغذیه علمی است. با شناخت دقیق مراحل رشد چغندر قند و استفاده از بهترین کود برای رشد چغندرقند، شما میتوانید تهدیدهایی مثل خشکی و شوری را به فرصتی برای تولید محصولی با عیار بالا تبدیل کنید. محصولات تخصصی تتاکو از شرکت آباد بایر جام سید، همراه شما در تمامی مراحل از کاشت تا برداشت هستند تا هر هکتار از مزرعه شما، بیشترین سودآوری را داشته باشد.
برای دریافت مشاوره تخصصی و تنظیم برنامه کودی اختصاصی بر اساس آزمون خاک مزرعه خود، همین امروز با کارشناسان متخصص آباد بایر تماس بگیرید.
تمایل دارید لیست قیمت جدیدترین کودهای پتاس بالا و ریزمغذی تتاکو را برای شما ارسال کنیم؟
منابع
- کارشناسان کشاورزی
- سایت های کشاورزی معتبر
- سایت تتاکو
بدون نظر